W rocznicę wskrzeszenia Niepodległości Ojczyzny

W tym roku po latach zaborów i walk niepodległościowych obchodzimy setną rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości. Z okazji tego jubileuszu z własnych środków wydałem okolicznościową pocztówkę. Na awersie pocztówki znajduję się reprint zdjęcia ze zbiorów K. Ciary. Zdjęcie, które zostało wykonane w 1928 roku, przedstawia pomnik i grupę mężczyzn z dzieckiem. W 1928 roku w gminie Wilga został zawiązany komitet budowy pomnika upamiętniającego 10 rocznicę odzyskania niepodległości. W skład komitetu weszli pracownicy samorządu, nauczyciele, ksiądz proboszcz Jan Godlewski. Przewodniczącym Komitetu Budowy został sekretarz Urzędu Gminy Marian Edmund Felczyński, a sekretarzem Komitetu Budowy dyrektor szkoły w Wildze Piotr Dziuba, Członkiem Komitetu Budowy został Andrzej Ciara syn Jana. Komitet prowadził dobrowolną zbiórkę wśród społeczeństwa gminy. Pomnik wykonano z piaskowca. Nie znamy danych zakładu, który wykonał pomnik i odlewy. Na postumencie wykuto następujący tekst: Czytaj dalej W rocznicę wskrzeszenia Niepodległości Ojczyzny

Historia powstania Osiedla Klimatycznego „Wilga nad Wisłą”

Powstanie Osiedla i pierwsza dekada

W 2009 r. minęła 80 rocznica powstania Osiedla Klimatycznego „Wilga nad Wisłą” zwanego obecnie Osiedlem Turystyczno-Wypoczynkowym. Osiedle powstało na gruntach należących do majątku Wilga będącego wówczas własnością hrabiów Marii Ludwiki i Stanisława Kostki Rostworowskich. Młodzi małżonkowie nabyli majątek Wilga 4 czerwca 1927 r. od Jana Ewangelisty Stanisława Czerkiewicza za kwotę 60000 dolarów, który był ich posagiem od rodziców. Stanisława stał się właścicielem ¾ majątku, którego wsparł finansowo ojciec Antoni Jan Rostworowski z Milejowa, a właścicielem majątku w ¼ została Maria Ludwika, której udzielił pomocy finansowe ojciec hr. Zygmunt Broel-Plater z Białaczewa. Czytaj dalej Historia powstania Osiedla Klimatycznego „Wilga nad Wisłą”

Wilga w czasie zaborów

Mimo, że konwencję rozbiorową Polski podpisano 24 października 1795 r. i Wilga leżała na terytorium zaboru austriackiego na tym terenie stacjonowały jeszcze wojska rosyjskie. Dopiero w styczniu 1796 r. wkroczyły wojska austriackie. Wisła stała się  rzeką graniczną pomiędzy zaborem pruskim i austriackim. Austriacy wprowadzili własny system administracyjny. Urzędnikiem nowo utworzonego stanu cywilnego został proboszcz ks. Tomasz Zbrożek. Akty spisywano w języku polskim. Czytaj dalej Wilga w czasie zaborów

Niemieccy koloniści wobec powstania styczniowego

Powstanie styczniowe było kolejnym zrywem narodu polskiego przeciwko zaborcy rosyjskiemu. Oprócz Polaków w dążeniach do odzyskania niepodległości uczestniczyli również przedstawiciele narodów żyjących w granicach dawnej Rzeczypospolitej: Litwini, Białorusini, Ukraińcy, Żydzi i Niemcy. Na przełomie XVIII i XIX w. rozpoczęło się osiedlanie kolonistów holenderskich oraz licznej grupy osadników pochodzenia niemieckiego. Najwięcej kolonii na ziemi garwolińskiej powstało na terenach obecnych gmin: Wilga, Pilawa, Osieck i Sobienie Jeziory[1]. Czytaj dalej Niemieccy koloniści wobec powstania styczniowego

Insurekcja kościuszkowska

Po przegranej wojnie polsko – rosyjskiej w 1792 roku Rzeczypospolita utraciła znaczną część swego terytorium na rzecz Rosji i Prus. W 1793 roku wojska obojga narodów liczyły niecałe 27 000 żołnierzy, bez wyższych dowódców. Oddziały rozbrajano, a żołnierzy wcielano do armii rosyjskiej. Liczbę wojska ograniczono do 18 000 żołnierzy, a w 1794 roku planowano ograniczyć do 15 500. Czytaj dalej Insurekcja kościuszkowska

Bitwa pod Uścieńcem

Podczas powstania styczniowego na terenie obecnego powiatu garwolińskiego doszło do wielu bitew i potyczek stoczonych przez powstańców z wojskiem rosyjskim. Jedną z nich była bitwa pod Uścieńcem (na granicy obecnych gmin Łaskarzewa i Wilgi) stoczona 10 listopada 1863 r. przez oddział powstańczy ppłk. Józefa Jankowskiego ps. Szydłowski. Odział Jankowskiego był jednym z większych oddziałów powstańczych, wyróżniając się liczebnością i uzbrojeniem. Jankowski stoczył ponad 30 bitew i potyczek w większości zwycięskich, w tym w naszej okolicy: Dziecinów, Zambrzyków, Rozniszew, Magnuszew Żyrzyn. Czytaj dalej Bitwa pod Uścieńcem

Powstanie Listopadowe

Na kongresie wiedeńskim w 1815 r. ustanowiono nowy podział Europy. Znaczna część ziem etniczne polskich przypadła trzem zaborcom. Z departamentu poznańskiego oraz  części bydgoskiego i kaliskiego utworzono Wielkie Księstwo Poznańskie pod berłem pruskim. Z miasta Krakowa i jego okolic utworzono Rzeczpospolitą Krakowską pod protektoratem trzech zaborców. Natomiast z ziem dotychczasowego Księstwa Warszawskiego lecz bez zachodniej części Wielkopolski (Wielkie Księstwo Poznańskie) utworzono Królestwo Polskie połączone unią personalną z Rosją. Potocznie nazywane kongresówką. Królestwo posiadało własną konstytucję, sejm, wojsko i walutę. Każdy monarcha – car Rosji nosił tytuł Króla Polski, a w jego imieniu rządził namiestnik. Mimo to Rosja traktowała Królestwo, jako kraj podbity. Dochodziło do łamania konstytucji, niszczono polskie szkolnictwo, tajna policja zatrzymywała i więziła bez sądów patriotów polskich.   Czytaj dalej Powstanie Listopadowe

Ruch Ludowy i Bataliony Chłopskie w rejonie Wilgi podczas okupacji niemieckiej.

Po zakończeniu działań militarnych w kampanii wrześniowej, ludowcy przystąpili do tworzenia podziemnych struktur politycznych Stronnictwa Ludowego. Już w listopadzie 1939 r. w Garwolinie powstała powiatowa trójka polityczna  Stronnictwa Ludowego  „Roch”, wcześniej niż trójka wojewódzka. Tworzyli ją działacze Stronnictwa Ludowego i Związku Młodzieży Wiejskiej RP „Wici” w składzie: przewodniczący trójki Bronisław Warowny dotychczasowy prezes powiatowy SL i ZMW RP „Wici”, członkowie trójki Władysław Popiołek i Stanisław Parzyszek. Po zamordowaniu przez niemieckich żandarmów Parzyszka w listopadzie 1942 r.  członkiem trójki został Jan Kaczmarczyk. Czytaj dalej Ruch Ludowy i Bataliony Chłopskie w rejonie Wilgi podczas okupacji niemieckiej.