Powstanie Listopadowe

Szukając wiarygodnych informacji o promocjach dla graczy, warto sprawdzić kody promocyjne kasyno 2026, gdzie znajdziesz wyjaśnienie różnic między bonusami bez depozytu i depozytowymi oraz praktyczne wskazówki dotyczące ich wykorzystania. Dzięki temu łatwiej ocenisz, które oferty są rzeczywiście korzystne i unikniesz promocji z niekorzystnymi warunkami.

Szukając sprawdzonych ofert bonusowych, warto porównać najlepsze kasyna z darmowymi spinami bez depozytu, aby znaleźć promocje dopasowane do własnych oczekiwań. Aktualne zestawienia ułatwiają ocenę warunków bonusów, liczby free spinów oraz dostępnych gier, dzięki czemu wybór odpowiedniej platformy staje się znacznie prostszy.

Jeśli szukasz sprawdzonego kasyna na Android, warto porównać dostępne aplikacje APK, bonusy powitalne oraz funkcje mobilne przed rejestracją. Aktualny ranking ułatwia wybór platform oferujących wygodną grę na smartfonie, szybkie płatności i atrakcyjne promocje dla nowych graczy.

Szukasz sprawdzonych informacji o grach kasynowych? Zobacz kompleksowy przewodnik kasyno online automaty na prawdziwe pieniądze, w którym znajdziesz aktualny ranking, praktyczne wskazówki oraz najważniejsze kryteria wyboru platform i slotów. To wartościowe źródło wiedzy dla osób chcących lepiej poznać świat automatów online.

Szukasz sprawdzonego kasyna online bez minimalnej wpłaty? Zobacz aktualne zestawienie najlepszych platform z niskim depozytem, porównaj bonusy oraz warunki gry i wybierz ofertę najlepiej dopasowaną do swoich oczekiwań.

Na kongresie wiedeńskim w 1815 r. ustanowiono nowy podział Europy. Znaczna część ziem etniczne polskich przypadła trzem zaborcom. Z departamentu poznańskiego oraz  części bydgoskiego i kaliskiego utworzono Wielkie Księstwo Poznańskie pod berłem pruskim. Z miasta Krakowa i jego okolic utworzono Rzeczpospolitą Krakowską pod protektoratem trzech zaborców. Natomiast z ziem dotychczasowego Księstwa Warszawskiego lecz bez zachodniej części Wielkopolski (Wielkie Księstwo Poznańskie) utworzono Królestwo Polskie połączone unią personalną z Rosją. Potocznie nazywane kongresówką. Królestwo posiadało własną konstytucję, sejm, wojsko i walutę. Każdy monarcha – car Rosji nosił tytuł Króla Polski, a w jego imieniu rządził namiestnik. Mimo to Rosja traktowała Królestwo, jako kraj podbity. Dochodziło do łamania konstytucji, niszczono polskie szkolnictwo, tajna policja zatrzymywała i więziła bez sądów patriotów polskich.  

W roku 1830 miały miejsce dwie rewolucje. W lipcu we Francji wybuchła rewolucja w obronie konstytucji, w wyniku której zdetronizowano dotychczasowego króla. W sierpniu wybuchło powstanie w Brukseli w wyniku którego 4 października rząd tymczasowy proklamował niepodległość Belgii. Car Mikołaj I postanowił stłumić oba powstania oddziałami wojska polskiego.

Łamanie praw zapisanych w konstytucji  przez namiestników Konstantego i Nowsilcowa oraz wysłanie wojska stało się głównymi powodami wybuchu wojny o niepodległość  Królestwa. Wieczorem 29 listopada 1830 r. uczniowie Szkoły Podchorążych Piechoty  pod dowództwem instruktora szkoły ppor. Piotra Wysockiego wspierani przez batalion saperów i 4 pułk piechoty oraz rzemieślników i mieszczan wszczęli powstanie zbrojne. Zdobyto arsenał. Nie udał się zamach zorganizowany przez spiskowców cywilnych na wielkiego księcia Konstantego rezydującego w Belwederze. Po tych wydarzeniach wojska rosyjskie z namiestnikiem opuściły Warszawę bez walki.

Rada Administracyjna – organ doradczy przy namiestniku – po usunięciu skompromitowanych ministrów dokooptowała do swego składu członków z powstałego Towarzystwa Patriotycznego. 3 grudnia Rada Administracyjna przekształciła się w Rząd Tymczasowy, którego prezesem został  książę Adam Jerzy Czartoryski. Na Wodza Naczelnego rząd mianował gen. Józefa Chłopickiego, który 5 grudnia mianował się dyktatorem powstania.

20 grudnia Sejm ogłosił powstanie narodowe przeciw Rosji. 21 grudnia Józef Chłopicki rozwiązał Rząd Tymczasowy, a w jego miejsce powołał Radę Najwyższą Narodową. 25 stycznia 1831 r. Sejm podjął uchwałę o detronizacji Mikołaja I. Uchwała oznaczała niepodległość Królestwa, zerwanie unii personalnej z Rosją i wojnę. Rosjanie zaplanowali  atak na Warszawę z dwóch kierunków od Brześcia Litewskiego przez Siedlce i Białegostoku przez Łomżę z wykorzystaniem warunków atmosferycznych – mrozów. Z chwilą rozpoczęcia działań wojennych  wojsko polskie liczyło 56 000 żołnierzy i 120 dział składało się z czterech dywizji i dwóch korpusów jazdy. Wojska rosyjskie liczyły 114 000 żołnierzy i 348 dział.

5 lutego 1831 r. armia rosyjska wkroczyła w granice Królestwa. 7 lutego doszło do pierwszych starć zbrojnych. Tego samego dnia utworzono korpus samodzielny (broni połączonych) składający się z formacji stacjonujących na lewym brzegu Wisły. Na dowódcę mianowano gen. bryg. Józefa Dwernickiego. Korpus według planów miał operować na Wołyniu, wywołując tam powstanie. Plany jednak uległy zmianie i skierowano go przeciwko rosyjskiej 2. dywizji jazdy pod dowództwem gen. mjr. Teodora Geismara, która miała za zadanie dotrzeć nad środkową Wisłę.

Korpus Dwernickiego składał się z 3 batalionów, 16 szwadronów i 6 dział. Na miejsce koncentracji wyznaczono Mniszew. 10 lutego część oddziałów korpusu z gen. Dwernicki przeszła po skutej lodem Wisłę, a następnego dnia pozostałe oddziały. Raport gen. Dwernickiego z przeprawy korpusu przez Wisłę ukazał się w dzienniku „Kurier Polski”. „Wiadomości urzędowe od wojska, (Chcąc zachować pamiątkę szczegółów chlubnej dla oręża naszego potyczki pod Stoczkiem, podajemy szczegółowy raport jenerała Dwernickiego.) W dniu 7 lutego b r. o godzinie jedenastej w nocy, w Warszawie odebrałem rozkaz jego xiążęcej mości objęcia dowództwa nad korpusem oddzielnym, mającym działać na prawym brzegu Wisły, i zebrania onego w Mniszewie, który miał się składać z oddziałów piechoty, kawalery i artyllerji, jak następuje: Trzecie nowoorganizowane przezemnie dywizjony z 4 pułków dywizji ułanów i toż samo z 4 pułków dywizji strzelców. Cztery czwarte bataliony 1,2,3,5, i 6 pułków piechoty linjowej. Dwa pułki Krakusów formacji pułkowników Szymańskiego i Wiszniewskiego. Oddział strzelców podlaskich Kuszela. Sześć dział trzyfuntowych z arsenału Warszawskiego. Stosownie do tego rozkazu, po zebraniu się całego korpusu, miałem przejść Wisłę, działając przeciw jenerałowi Geismar zasłaniać prawe skrzydło naszej armji. W dniu 9 lutego przybywszy do Mniszewa, zastałem tylko cztery dywizjony ułanów z Kozienic i Góry przybyłe. Dnia 10 rano odebrałem przez sztafetę rozkaz od jenerała dywizji Klickiego, dany mi w imieniu naczelnego wodza do przejścia natychmiast Wisły z tem, co się już zebrało rozpoczęcia kampanji. – Przekonawszy się osobiście, że lód jeszcze był mocny, tegoż dnia z rzeczonemi czteroma dywizjonami przeszedłem Wisłę i zająłem stanowiska we wsiach Piwoninie, Leśnikach, Ostraborze (Ostrybór), Kilejowie (Celejów), Wilkowji (Wilka-Wilga), Podolu i Olszaku. Wszystkie oddziały wysłały małe patrole naprzód, lecz żadnej wiadomości o nieprzyjacielu nie powzięły; w czasie przeprawy przez Wisłę tego dnia złączył się ze mną oddział pułku Krakusów pułkownika Szymańskiego, lecz tylko ze 130 ludzi złożony. Dnia 11 posunąłem się naprzód i zająłem Łaskarzew, Dąbrowe, Izdebne, Rowy, Rąbków i Garwolin. W tym dniu przeszły Wisłę czwarty batalion pułku 5go piechoty i dywizjon pułku 3go strzelców konnych. Przez raporta wysłanych patrolów jako też przez szpiegów dowiedziałem się, że w Łukowie stoi kilkotysięczny korpus jenerała Geismar, i że patrole jego dochodzą do Zyroczyna (Seroczyn) i Tuchowicza. – Tego dnia przeszły Wisłę dywizjony trzecie pułków 1go i 2go strzelców konnych, czwarte bataliony pułków 2go i 6go piechoty i artylerja, i stanęły w Rębkowie. – dnia 12 zająłem Miastków, Zwlę (Zwola), Gurzno (Górzno), Goniwilk, Ryczyska, Żelechów, Kembłów, Zadybie, Jagodno i Kłoczew.”

14 lutego korpus gen. Dwernickiego  stoczył zwycięską bitwę pod Stoczkiem Łukowskim z rosyjską dywizją gen. Geismara. Bitwa nie miała żadnego znaczenia strategicznego i taktycznego, lecz jako pierwsza zwycięska bitwa nad Rosjanami podniosła nastroje patriotyczne w Królestwie. Powstały patriotyczne wiersze i pieśni podnoszące ducha narodowego.

Po zwycięskiej bitwie wojsk polskich pod Wawrem i nierozstrzygniętej pod Olszynką Grochowską, w której został ranny gen. Chłopicki, dyktatorem powstania został gen. Jan Skrzynecki. Kolejne zwycięskie bitwy z Rosjanami stoczono pod Wawrem, Dębem Wielkim i Iganiami. 26 maja pod Ostrołęką Polacy ponieśli klęskę co osłabiło morale żołnierzy. Na skutek przewrotu 15 sierpnia  władze obejął gen. Jan Krukowiecki. 6 września wojska rosyjskie pod dowództwem feldm. Iwana Paskiewicza  okrążyły Warszawę. Po heroicznej dwudniowej  obronie Warszawa skapitulowała. We wrześniu korpusy polskie przekraczały granicę Austrii i Prus. W październiku skapitulowały twierdze Modlin i Zamość (22 października 1831r.). Wojna z Rosją została przegrana, Belgowie uzyskali niepodległość.

Śladami powstania listopadowego w gminie jest nagrobek uczestnika powstania  Jana Pióry na cmentarzu parafialnym w Wildze i pomnik przyrody dąb w Cyganówce noszący nazwę Józefa Dwernickiego. Jan Pióro walczył w bitwie pod Olszynką Grochowską w stopniu podporucznika. Przed demobilizacją otrzymał stopień porucznika. Niektórzy mieszkańcy i miejscowa prasa uznała, że Józef Dwernicki był właścicielem Cyganówki. Gdy zmarł jego ciało po kryjomu sprowadzono z Galicji i pochowano na cmentarzu w Wildze  obok kopca – kurhanu rodziny Łaskich i Zakrzowskich. W rzeczywistości właścicielem Cyganówki był Jan Dwernicki sędzia ziemski w Garwolinie, który kupił majątek od Stokowskich. Józef Dwernicki zmarł 23 listopada 1857 r. niedaleko Lwowa w Łopatynie gdzie został pochowany na tamtejszym cmentarzu.

Generał Józef Dwernicki (1779-1857) lit. A. Murrinna i nagrobek w Łopatynie

Płyta nagrobna Jana Pióry na cmentarzu w Wildze

Literatura

  1. „Kurier Polski”, nr 458 z 1831 r.
  2. Marian Kukiel, „Zarys historji wojskowości w Polsce”, Kraków 1929.
  3. Zbigniew Gnat-Wieteska, „Pierwszy Pułk Strzelców Konnych 1806-1914”, Warszawa 1995.

 

 

Zbigniew Węgrzynek, Wilga, listopad 2016 r.

Dodaj komentarz